ฉลากครีมกันแดด SPF PA กันน้ำ อ่านอย่างไร

ฉลากครีมกันแดดมีสามอย่างที่ควรอ่าน คือค่า SPF ค่า PA และคำว่ากันน้ำ ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง พ.ศ. 2560 ให้ความหมายว่า SPF คือค่าที่แสดงความสามารถป้องกันผิวไหม้แดงจากรังสียูวี แบ่งเป็นสี่ระดับ ถ้าทดสอบได้ 50 ขึ้นไปให้แสดงเป็นระดับสูงมากหรือ SPF 50+ ส่วน PA บอกการป้องกันรังสียูวีเอ มีตั้งแต่ PA+ ถึง PA++++ และคำว่า Water resistance หมายถึงผ่านการทดสอบในน้ำรวม 40 นาที บทความนี้เล่าตามเอกสารที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เผยแพร่เป็นหลัก ไม่แนะนำยี่ห้อ และไม่ใช่คำวินิจฉัยของแพทย์

ฉลากครีมกันแดดแสดงอะไรได้บ้าง ตามประกาศปี 2560

ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอางว่าด้วยการแสดงค่าความสามารถในการป้องกันแสงแดด ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2560 หน้ากฎหมายเครื่องสำอางบนเว็บของ อย. ที่เปิดอ่านเมื่อ 13 ตุลาคม 2569 ยังลงประกาศฉบับนี้ไว้ โดยไม่มีหมายเหตุว่ายกเลิก สาระที่เกี่ยวกับฉลากมีดังนี้

สิ่งที่ฉลากแสดงได้ตามประกาศ พ.ศ. 2560
บนฉลาก	ประกาศเขียนว่า
SPF	ระดับต่ำ 6 ถึงไม่ถึง 15 · กลาง 15 ถึงไม่ถึง 30 · สูง 30 ถึงไม่ถึง 50 · สูงมาก 50 ขึ้นไป ซึ่งถ้าแสดงเป็นตัวเลขให้เขียน SPF 50+
PA	PA+ ต่ำ · PA++ กลาง · PA+++ สูง · PA++++ สูงมาก (กรณีอ้างมาตรฐานของสมาคมอุตสาหกรรมเครื่องสำอางญี่ปุ่น)
Water resistance	ผ่านการทดสอบกันน้ำรวม 40 นาที
Very water resistance	ผ่านการทดสอบกันน้ำรวม 80 นาที
ไม่มีผลทดสอบ หรือ SPF ต่ำกว่า 6	ไม่ให้แสดงคำว่า SPF หรือข้อความใดที่เกี่ยวกับความสามารถป้องกันแสงแดด

ประกาศยังให้แสดงการป้องกันยูวีเอแบบอื่นได้ เช่น สัญลักษณ์ UVA ในวงกลมตามมาตรฐานสหภาพยุโรป ซึ่งใช้ได้เมื่อค่าป้องกันยูวีเอไม่น้อยกว่าหนึ่งในสามของค่า SPF ประกาศบอกว่าฉลากแสดงอะไรได้ ไม่ได้บอกว่าสินค้าทุกชิ้นในตลาดทำตามครบ นิยามของประกาศไม่รวมสารป้องกันแสงแดดที่ใส่ในเครื่องสำอางเพื่อหน้าที่อื่น เช่น ปกป้องตัวผลิตภัณฑ์ไม่ให้เสื่อมคุณภาพ

SPF กับ PA ป้องกันรังสีคนละชนิด

แนวทางเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ป้องกันแสงแดดสำหรับประชาชน ที่ อย. พิมพ์เมื่อกันยายน 2555 อธิบายว่า ยูวีเอเป็นสาเหตุสำคัญของผิวแก่ก่อนวัย จุดด่างดำ และฝ้า ส่วนยูวีบีทำให้สารพันธุกรรมเปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งผิวหนัง

ตามแนวทางฉบับนี้ ค่า SPF บอกการป้องกันผิวไหม้แดงจากยูวีบี ค่า PA บอกการป้องกันผิวดำคล้ำจากยูวีเอ หน้าท้ายเล่มของแนวทางเขียนว่า ควรเลือกผลิตภัณฑ์ป้องกันแสงแดดที่ป้องกันได้ทั้งรังสียูวีเอและยูวีบี ผู้เขียนเห็นว่าฉลากที่มีแต่ค่า SPF ยังไม่ได้บอกเรื่องยูวีเอ จึงควรมองหาค่า PA หรือสัญลักษณ์ UVA ด้วย

คำว่ากันน้ำบนฉลากแปลว่าอะไร

ตามประกาศปี 2560 Water resistance คือระดับการกันน้ำหลังทาแล้วอยู่ในน้ำรวม 40 นาที ส่วน Very water resistance คือ 80 นาที ผลิตภัณฑ์ที่จะแสดงข้อความนี้ต้องผ่านการทดสอบตามมาตรฐานสากลที่เป็นที่ยอมรับ แนวทางของ อย. ปี 2555 อธิบายว่า คำนี้บอกผู้ใช้ว่าผลิตภัณฑ์ยังคงค่า SPF ตามที่กำหนดเมื่อทาแล้วแช่น้ำ

แนวทางปี 2555 เขียนไว้ในหัวข้อการดูแลผลิตภัณฑ์ในอนาคตว่า กระทรวงสาธารณสุขจะไม่อนุญาตให้ระบุคำว่า waterproof, sweatproof หรือ sunblocks บนฉลาก เพราะอาจทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดในคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์ ส่วนประกาศปี 2560 กำหนดข้อความกันน้ำที่แสดงได้ไว้สองระดับข้างต้น ไม่ได้เอ่ยถึงคำสามคำนี้

แนวทางฉบับเดียวกันอธิบายว่า การทดสอบกันน้ำไม่ได้วัดการหลุดลอก ทราย ลม และผ้าเช็ดตัวทำให้ครีมกันแดดหลุดได้ หลังว่ายน้ำเสร็จควรทาซ้ำแม้ฉลากเขียนว่ากันน้ำ และแนะนำให้ทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง โดยเฉพาะเมื่อเหงื่อออก หลังว่ายน้ำ หรือหลังเช็ดตัว แต่ไม่แนะนำให้อยู่กลางแดดนานเกินไป

ภาพประกอบ: ฉลากครีมกันแดด SPF PA กันน้ำ อ่านอย่างไร (2/3)

คำเตือนบนฉลาก และอาการที่ควรไปพบแพทย์

ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอางอีกฉบับ ออกเมื่อปี 2562 กำหนดให้ฉลากของเครื่องสำอางที่มีสารป้องกันแสงแดดตามบัญชีท้ายประกาศต้องมีคำเตือนสามข้อนี้ และสารหนึ่งชนิดในบัญชีมีคำเตือนเพิ่มอีกข้อ

การใช้เครื่องสำอางที่มีสารป้องกันแสงแดด เป็นเพียงวิธีหนึ่งที่จะช่วยลดความเสี่ยงจากอันตรายจากแสงแดด
อ่านวิธีใช้ให้ละเอียดและปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด
หากใช้แล้วมีความผิดปกติใด ๆ เกิดขึ้น ต้องหยุดใช้ และปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

หน้ากฎหมายของ อย. ที่เปิดอ่านเมื่อ 13 ตุลาคม 2569 ลงฉบับแก้ไขไว้อีกห้าฉบับ ล่าสุดคือฉบับที่ 6 ปี 2567 ทุกฉบับเพิ่มหรือแก้รายการสารในบัญชี โดยใช้คำเตือนสามข้อเดิม

แนวทางของ อย. ปี 2555 แนะนำให้ทดสอบการแพ้อย่างง่ายก่อนใช้ เช่น ทาที่ท้องแขนหรือหลังติ่งหูแล้วทิ้งไว้ประมาณ 24–48 ชั่วโมง ถ้าไม่พบสิ่งผิดปกติก็ใช้ได้ อ่านขั้นตอนได้ที่ Patch Test สกินแคร์ใหม่: ทดสอบก่อนทาทั้งหน้าอย่างไร

ถ้าผิวไหม้แดดไปแล้ว แนวทางเดียวกันแนะนำให้ประคบเย็นและดื่มน้ำมาก ๆ และให้รีบปรึกษาแพทย์ทันทีเมื่ออาการรุนแรง คือผิวที่ไหม้แดงลามหรือขยายออก บวม หรือมีไข้และหนาวสั่น แนวทางยังเขียนว่า การใช้ผลิตภัณฑ์กันแดดรับรองไม่ได้ว่าจะป้องกันการแพ้แสงแดดได้

ควรเลือก SPF เท่าไร และทาแค่ไหน

อย. เขียนในแนวทางปี 2555 ว่า การเลือกขึ้นกับความเข้มของรังสียูวีในแต่ละที่และความไวต่อแสงแดดของผิวแต่ละคน ถ้าไปชายหาดหรือที่แดดจัดควรเลือก SPF สูง เช่น มากกว่า 30

กรมอนามัยเขียนในบทความเมื่อกันยายน 2562 ว่า ควรใช้ครีมกันแดดที่มี SPF 15 หรือมากกว่า ทาผิวหน้าและบริเวณที่ต้องโดนแดดมาก และให้ทาก่อนออกแดดอย่างน้อย 20 นาทีหรือตามที่ฉลากระบุ

เรื่องปริมาณ แนวทางของ อย. อธิบายว่าปริมาณที่นักวิชาการแนะนำค่อนข้างมาก อาจทำให้ผิวดูมันหรือหนา จึงไม่ค่อยมีใครทาถึง และผิวแต่ละคนทนแดดได้ไม่เท่ากัน สถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ ลงภาพชี้แจงข่าวบิดเบือนบนเว็บเมื่อ 4 สิงหาคม 2569 ให้วิธีกะปริมาณไว้สองวิธี วิธีหนึ่งสำหรับใบหน้าและลำคอคือบีบครีมเป็นเส้นตามความยาวของนิ้วชี้และนิ้วกลาง

ผู้อำนวยการสถาบันโรคผิวหนังแนะนำในข่าวของสถาบันเมื่อปี 2564 ให้เลี่ยงแดดจัด โดยเฉพาะช่วง 10.00–15.00 น. และถ้าต้องโดนแดดจัดเป็นเวลานานหรือเป็นโรคแพ้แสงแดด ให้กางร่ม สวมหมวกปีกกว้าง ใส่เสื้อแขนยาว และทาครีมกันแดดสม่ำเสมอก่อนออกจากบ้าน และหมั่นสังเกตความผิดปกติของผิวหนังตนเองอย่างสม่ำเสมอ ส่วนลำดับการดูแลผิวตอนเช้าอ่านได้ที่ Morning Skincare เกย์

ภาพประกอบ: ฉลากครีมกันแดด SPF PA กันน้ำ อ่านอย่างไร (3/3)

คำถามที่พบบ่อย

SPF 50+ บนฉลากแปลว่ากันได้เท่าไร

ตามประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง พ.ศ. 2560 ผลิตภัณฑ์ที่ทดสอบได้ค่า SPF ตั้งแต่ 50 ขึ้นไปจัดเป็นระดับสูงมาก ถ้าแสดงเป็นตัวเลขให้เขียน SPF 50+ ฉลากจึงไม่บอกว่าเกิน 50 ไปเท่าไร

PA++++ มีจริงไหม หรือสูงสุดแค่ PA+++

มี ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง พ.ศ. 2560 ให้แสดงได้สี่ระดับ ตั้งแต่ PA+ ถึง PA++++ ซึ่งเป็นระดับสูงมาก สำหรับผลิตภัณฑ์ที่อ้างมาตรฐานของสมาคมอุตสาหกรรมเครื่องสำอางญี่ปุ่นฉบับ ค.ศ. 2012

ฉลากเขียน Water resistance ขึ้นจากน้ำแล้วยังกันแดดอยู่ไหม

แนวทางของ อย. ปี 2555 แนะนำให้ทาซ้ำหลังว่ายน้ำเสร็จ เพราะการทดสอบกันน้ำไม่ได้วัดการหลุดลอกจากทราย ลม หรือผ้าเช็ดตัว

ฉลากบอก SPF สูง ทำไมผิวยังไหม้ได้

แนวทางของ อย. ปี 2555 อธิบายว่าคนไม่ค่อยทาถึงปริมาณที่นักวิชาการแนะนำ และผิวแต่ละคนทนแดดได้ไม่เท่ากัน ถ้าไหม้รุนแรง คือแดงลาม บวม หรือมีไข้และหนาวสั่น แนวทางให้รีบปรึกษาแพทย์ทันที

ครีมกันแดดทาหน้ากับทาตัวใช้แทนกันได้ไหม

แนวทางของ อย. ปี 2555 ตอบว่าในแง่คุณสมบัติของสารป้องกันแสงแดดใช้แทนกันได้ แต่ต้องคำนึงถึงโอกาสแพ้ของผิวบริเวณที่ใช้

สรุป

ฉลากครีมกันแดดในไทยแสดงค่าได้ตามประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง พ.ศ. 2560 คือ SPF สี่ระดับ สูงสุดแสดงเป็น SPF 50+ ค่า PA ตั้งแต่ PA+ ถึง PA++++ และคำว่ากันน้ำสองระดับ ซึ่งหมายถึงผ่านการทดสอบในน้ำ 40 หรือ 80 นาที แนวทางของ อย. ปี 2555 แนะนำให้ทาซ้ำหลังว่ายน้ำ และให้รีบปรึกษาแพทย์เมื่อผิวไหม้รุนแรง ส่วนคำเตือนตามประกาศปี 2562 ให้หยุดใช้และปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเมื่อใช้แล้วมีความผิดปกติ

ถ้ากำลังเตรียมตัวออกเดทกลางแจ้ง มีหน้าเรื่องการแต่งตัวไปเดทของ Quicky ซึ่งเป็นแอปในเครือเดียวกับเว็บนี้

หมายเหตุ บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย และไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคล เรื่องยาและการรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณ ไม่ควรซื้อ เริ่ม หยุด หรือปรับยาด้วยตัวเอง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือคลินิกใกล้บ้านได้เสมอ

แหล่งอ้างอิง

หมายเหตุ: บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญหรือทางการแพทย์ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจใดๆ