ดูแลผิวหน้าหนาว ปรับการอาบน้ำ ทาครีม และเสื้อผ้าอย่างไร

ดูแลผิวหน้าหนาวเริ่มได้จากเรื่องที่ทำทุกวัน สถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ แนะไว้ในอินโฟกราฟิกที่ลงเว็บเมื่อกันยายน 2565 ว่าเมื่ออากาศเปลี่ยนเข้าหน้าหนาว ให้ดูแลผิวให้ชุ่มชื้นสี่วิธี คือ ไม่อาบน้ำอุ่นเกินไป ใช้สบู่ที่อ่อนโยน ทาครีมบำรุงสม่ำเสมอ และทาครีมกันแดด ส่วนสมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Dermatology หรือ AAD) แนะนำ เช่น อาบน้ำให้สั้น ซับตัวเบา ๆ ทาครีมตอนผิวยังหมาด และใส่เสื้อผ้าฝ้ายหลวม ๆ ถ้าทำแล้วผิวยังแห้ง AAD แนะนำให้ไปพบแพทย์ผิวหนัง

ผู้เขียนเปิดอ่านแหล่งทั้งหมดเมื่อ 17 ตุลาคม 2569 หน้าของ AAD ที่บทความนี้ใช้ เขียนถึงการบรรเทาผิวแห้งทั่วไป ไม่ได้เขียนเฉพาะหน้าหนาว ผู้เขียนนำมาใช้กับช่วงอากาศเย็น บทความนี้เป็นการดูแลผิวทั่วไป ไม่ได้ช่วยวินิจฉัยว่าผิวเป็นโรคอะไร สถาบันโรคผิวหนังระบุว่าอากาศที่เปลี่ยนเข้าหน้าหนาวมีผลให้ผู้ป่วยโรคผิวหนังมีอาการกำเริบหรือเป็นมากขึ้น ใครมีโรคผิวหนังประจำตัวอยู่แล้ว ผู้เขียนแนะนำให้ถามแพทย์ที่ดูแลอยู่ว่าต้องปรับอะไร

ช่วงปลายปีอากาศหนาว ผิวเจอปัญหาอะไรได้บ้าง

กรมอนามัยเขียนไว้ในบทความปี 2562 ว่าช่วงปลายปีต่อเนื่องถึงต้นปีใหม่ หลายพื้นที่เจออากาศหนาว และปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยในช่วงนี้รวมถึงโรคผิวหนังที่เกิดจากอากาศแห้ง ส่วน AAD อธิบายว่าผิวแห้งอาจลอกเป็นขุย คัน แตก หรือถึงขั้นมีเลือดออก

อินโฟกราฟิกของสถาบันโรคผิวหนังยกโรคผิวหนังที่พบบ่อยช่วงฤดูหนาวไว้สี่โรค คือ ผื่นผิวหนังอักเสบจากผิวแห้ง ผื่นผิวหนังอักเสบจากการระคายเคือง ภูมิแพ้ผิวหนังในเด็ก และโรคเซบเดิร์มหรือผื่นแพ้ต่อมน้ำมัน บทความนี้ไม่ได้ช่วยแยกโรคเหล่านี้

ดูแลผิวหน้าหนาว เริ่มจากการอาบน้ำและฟอกสบู่

AAD เตือนว่าการอาบน้ำทำให้ผิวแห้งหนักขึ้นได้ ถ้าไม่ปรับวิธี ข้อแรกของสถาบันโรคผิวหนังคืออย่าอาบน้ำอุ่นเกินไป ส่วน AAD ให้จำกัดเวลาอาบน้ำไว้ที่ 5 ถึง 10 นาที ใช้น้ำอุ่น การอาบสั้น ๆ ด้วยน้ำอุ่นช่วยเติมความชุ่มชื้นให้ผิวได้ ปิดประตูห้องน้ำระหว่างอาบช่วยได้อีกแรง และเวลาเช็ดตัวให้ซับเบา ๆ ด้วยผ้าสะอาดที่แห้ง เพราะการถูตัวให้แห้งทำให้ผิวที่แห้งมากระคายเคืองได้

ข้อสองคือใช้สบู่ที่อ่อนโยน AAD เขียนว่าผิวที่แห้งคือผิวที่เสียหาย ให้ใช้คลีนเซอร์แค่พอล้างสิ่งสกปรกและน้ำมันออก อย่าใช้มากจนเห็นฟองหนา และใช้เฉพาะจุดที่จำเป็น เช่น รักแร้กับขาหนีบ AAD ยังเตือนว่าผลิตภัณฑ์บางอย่าง เช่น สบู่ระงับกลิ่นกาย แรงเกินไปสำหรับผิวแห้งและบอบบาง ให้เลือกผลิตภัณฑ์ที่เขียนว่าปราศจากน้ำหอม (fragrance-free) ส่วนผลิตภัณฑ์ที่เขียนว่าไม่มีกลิ่น (unscented) อาจมีสารที่กลบกลิ่นของส่วนผสมอื่น ซึ่งระคายผิวที่แห้งและบอบบางได้

ทาครีมบำรุงตอนไหน และโกนหนวดช่วงไหนของการอาบน้ำ

ข้อสามของสถาบันโรคผิวหนังคือทาครีมบำรุงสม่ำเสมอ AAD บอกจังหวะที่ควรทา คือตอนผิวยังหมาด ๆ หลังอาบน้ำ หลังล้างมือ และเมื่อรู้สึกว่าผิวแห้ง ให้ใช้เวลานวดครีมเบา ๆ ให้ซึม AAD แนะนำให้เลือกครีมหรือขี้ผึ้ง (ointment) มากกว่าโลชั่น เพราะเพิ่มความชุ่มชื้นได้มากกว่า และยกตัวอย่างส่วนผสมที่ควรมองหา เช่น กลีเซอรีน ไฮยาลูรอนิกแอซิด ไดเมทิโคน ปิโตรลาทัม ลาโนลิน น้ำมันโจโจบา และเชียบัตเตอร์

ในทางกลับกัน AAD ให้คนผิวแห้งเลิกใช้สกินแคร์ที่มีส่วนผสมสามกลุ่ม คือ แอลกอฮอล์ ซึ่งยกเว้นเจลล้างมือ น้ำหอม รวมถึงสบู่ระงับกลิ่นกาย และเรตินอยด์ ถ้าเรตินอยด์ที่ใช้อยู่เป็นยาที่แพทย์สั่ง ผู้เขียนแนะนำให้ถามแพทย์ก่อนหยุดหรือเปลี่ยน

สำหรับคนที่โกนหนวดหรือโกนขนตามตัว AAD แนะนำให้โกนตอนท้ายของการอาบน้ำ เพราะน้ำทำให้ผิวและขนนุ่มลง ระคายเคืองจากการโกนน้อยลง อาบเสร็จแล้วซับตัวเบา ๆ แล้วทามอยส์เจอไรเซอร์ที่ปราศจากน้ำหอมทันที

ภาพประกอบ: ดูแลผิวหน้าหนาว ปรับการอาบน้ำ ทาครีม และเสื้อผ้าอย่างไร (2/3)

ข้อสี่ของสถาบันโรคผิวหนังในช่วงหน้าหนาวคือทาครีมกันแดด และถ้าช่วงนี้อยากเปลี่ยนไปใช้ครีมตัวใหม่ ผู้เขียนแนะนำให้ลองบนผิวจุดเล็ก ๆ ก่อน วิธีทำอ่านได้ที่ Patch Test สกินแคร์ใหม่: ทดสอบก่อนทาทั้งหน้าอย่างไร

เสื้อผ้าและมือ ช่วงอากาศเย็นต้องระวังอะไร

AAD แนะนำให้ใส่เสื้อผ้าฝ้ายที่หลวมสบาย เพราะเสื้อผ้ารัดรูป เช่น เลกกิ้งหรือยีนส์รัดรูป เสียดสีผิวจนผิวแห้งหนักขึ้นได้ เสื้อผ้าขนสัตว์หรือโพลีเอสเตอร์ที่สัมผัสผิวโดยตรงก็ระคายผิวที่แห้งและบอบบางได้ ถ้าจะใส่ผ้าเนื้อหยาบ ให้มีชั้นผ้าฝ้ายหรือผ้าไหมรองไว้ข้างใน

ข้อนี้เข้ากับลุคเลเยอร์ช่วงหน้าหนาว เช่น เสื้อเชิ้ตกับนิตแวร์ ผู้เขียนแนะนำให้ชั้นที่แนบผิวเป็นผ้าฝ้าย ไอเดียการจัดเลเยอร์อ่านต่อได้ที่ แฟชั่นเกย์ตามฤดู ปี 2026: คู่มือแต่งตัวให้ดูดีทุกฤดูกาล

AAD เขียนว่ามือมักเป็นจุดแรกที่เห็นผิวแห้ง จึงแนะนำให้ใส่ถุงมือตอนล้างจานหรือทำงานที่มือต้องโดนน้ำทั้งวัน ถุงมือยังช่วยกันอากาศเย็นและแห้งแบบหน้าหนาว และให้พกครีมทามือเนื้อไม่เหนียวไว้ทาหลังล้างมือทุกครั้ง

ปรับรูทีนแล้วผิวยังแห้ง ต้องไปหาแพทย์ผิวหนังไหม

AAD เขียนว่าถ้าทำตามคำแนะนำเหล่านี้แล้วผิวยังแห้ง ถึงเวลาไปพบแพทย์ผิวหนัง เพราะผิวที่แห้งมากอาจมาจากโรคที่ซ่อนอยู่ เช่น ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง สะเก็ดเงิน หรือโรคไต และถ้าไม่รักษาโรคนั้น ทั้งผิวแห้งและตัวโรคอาจแย่ลง

AAD อธิบายว่าผิวที่แห้งมากทำให้คันได้ หลายคนจึงซื้อครีมแก้คันหรือผลิตภัณฑ์ที่สัญญาว่าช่วยบรรเทามาใช้เอง AAD ให้ถามแพทย์ผิวหนังก่อนใช้ เพราะผลิตภัณฑ์แบบนี้หลายตัวมีส่วนผสมที่ระคายผิวที่แห้งมากได้ จนแห้งและคันหนักขึ้น และถ้าสิ่งที่ทาลงผิว รวมทั้งมอยส์เจอไรเซอร์ ทำให้แสบร้อน แสบซ่า หรือระคายเคือง AAD ให้บอกแพทย์ผิวหนัง

ถ้าแพทย์ให้แผนการรักษาผิวแห้งมาแล้ว AAD ให้ทำตามแผนและไปตามนัดทุกครั้ง เพราะแผนอาจต้องปรับระหว่างที่ผิวฟื้น และเป็นโอกาสบอกแพทย์ถ้าทำตามแผนได้ยาก

ถ้าอยากสอบถามสถาบันโรคผิวหนัง อินโฟกราฟิกปี 2565 ของสถาบันลงช่องทางไว้ คือโทร 02-354-5222 หรือแอดไลน์ @skinthailand ส่วนหน้าติดต่อเราของสถาบันที่ผู้เขียนเปิดอ่าน 17 ตุลาคม 2569 ลงเบอร์เดียวกัน และลงไลน์นี้ไว้สำหรับจองคิว

คำถามที่พบบ่อย

หน้าหนาวอาบน้ำอุ่นได้ไหม

อินโฟกราฟิกปี 2565 ของสถาบันโรคผิวหนังให้ไม่อาบน้ำอุ่นเกินไป ส่วน AAD ของสหรัฐฯ (ปี 2569) ให้ใช้น้ำอุ่น และจำกัดเวลาอาบไว้ที่ 5 ถึง 10 นาที

ภาพประกอบ: ดูแลผิวหน้าหนาว ปรับการอาบน้ำ ทาครีม และเสื้อผ้าอย่างไร (3/3)

ต้องซื้อเครื่องเพิ่มความชื้นไหม

ผู้เขียนไม่พบว่าแหล่งที่เปิดอ่านเขียนว่าต้องซื้อ อินโฟกราฟิกปี 2565 ของสถาบันโรคผิวหนังไม่ได้เอ่ยถึงเครื่องนี้ ส่วน AAD ของสหรัฐฯ (ปี 2569) ใส่การใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในบ้านไว้เป็นข้อหนึ่งของคำแนะนำ ถ้าเป็นเครื่องแบบพกพา ให้วางในห้องนอน เปิดตอนนอน และทำความสะอาดสม่ำเสมอเพื่อกันเชื้อรา

อากาศเย็นแล้ว ยังต้องทาครีมกันแดดไหม

อินโฟกราฟิกปี 2565 ของสถาบันโรคผิวหนังจัดครีมกันแดดเป็นหนึ่งในสี่วิธีดูแลผิวหน้าหนาว ส่วน AAD ของสหรัฐฯ (ปี 2569) ให้ปกป้องผิวจากแดดทั้งด้วยครีมกันแดด การหาที่ร่ม และเสื้อผ้าที่กันแดด รวมถึงเลี่ยงการทำผิวแทน ทั้งกลางแจ้งและในร่ม

ต้องซื้อสกินแคร์ใหม่ทั้งชุดไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป AAD ของสหรัฐฯ (ปี 2569) เขียนว่าคุณอาจมีผลิตภัณฑ์ที่ต้องใช้อยู่ที่บ้านแล้ว สิ่งที่ให้ดูคือผลิตภัณฑ์อ่อนโยนที่ปราศจากน้ำหอม และครีมหรือขี้ผึ้งแทนโลชั่น

ผิวแห้งคันมาก ซื้อครีมแก้คันมาทาเองได้ไหม

AAD ของสหรัฐฯ (ปี 2569) ให้ถามแพทย์ผิวหนังก่อนใช้ครีมแก้คันหรือผลิตภัณฑ์ที่สัญญาว่าช่วยบรรเทา เพราะหลายตัวมีส่วนผสมที่ระคายผิวที่แห้งมากได้ จนแห้งและคันหนักขึ้น

สรุป

ดูแลผิวหน้าหนาวตามที่สถาบันโรคผิวหนังแนะในอินโฟกราฟิกปี 2565 มีสี่วิธี คือ ไม่อาบน้ำอุ่นเกินไป ใช้สบู่อ่อนโยน ทาครีมบำรุงสม่ำเสมอ และทาครีมกันแดด ส่วน AAD ของสหรัฐฯ ซึ่งเขียนถึงผิวแห้งทั่วไป แนะนำ เช่น อาบน้ำสั้น ซับตัวเบา ๆ ทาครีมตอนผิวยังหมาด โกนหนวดตอนท้ายของการอาบน้ำ และใส่ผ้าฝ้ายหลวม ๆ

AAD ยังให้เลิกสกินแคร์ที่มีแอลกอฮอล์ (ยกเว้นเจลล้างมือ) น้ำหอม หรือเรตินอยด์ช่วงที่ผิวแห้ง และให้ถามแพทย์ผิวหนังก่อนใช้ครีมแก้คัน ส่วนเรตินอยด์ที่เป็นยาที่แพทย์สั่ง ผู้เขียนแนะนำให้ถามแพทย์ก่อนหยุดหรือเปลี่ยน ถ้าทำแล้วผิวยังแห้ง AAD ให้ไปพบแพทย์ผิวหนัง และถ้าทาอะไรแล้วแสบ ให้บอกแพทย์ผิวหนัง

ส่วนใครกำลังจะเปลี่ยนรูปโปรไฟล์ใหม่ มีหน้าแนะนำการทำโปรไฟล์ของ Quicky ซึ่งเป็นแอปในเครือเดียวกับเว็บนี้

หมายเหตุ บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย และไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคล เรื่องยาและการรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณ ไม่ควรซื้อ เริ่ม หยุด หรือปรับยาด้วยตัวเอง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือคลินิกใกล้บ้านได้เสมอ

แหล่งอ้างอิง

หมายเหตุ: บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญหรือทางการแพทย์ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจใดๆ